Dynamisch energiecontract of vast: wat past bij jou?

Bij een vast contract staat je prijs per kWh voor 1 tot 3 jaar vast. Bij een variabel contract past je leverancier hem een paar keer per jaar aan, meestal op vaste momenten. Bij een dynamisch contract verandert hij elk uur of kwartier met de stroombeurs mee. Dynamisch was de afgelopen jaren vaak goedkoper, maar je rekening is minder voorspelbaar en in de winter hoger, dus het past vooral als je je verbruik kunt verschuiven en geld achter de hand hebt.

Elektrische auto aan een laadpaal bij een woning met zonnepanelen

Wat is het verschil tussen een vast, variabel en dynamisch contract?

Het verschil zit in hoe vaak je prijs per kWh mag veranderen. Bij vast niet tijdens de looptijd, bij variabel een paar keer per jaar, bij dynamisch elk uur of kwartier. Dit zijn de regels volgens ACM ConsuWijzer en de Consumentenbond.

VastVariabelDynamisch
Prijs per kWh stroomligt vast, bijvoorbeeld 1 of 3 jaarkan veranderen, meestal op vaste momenten, bijvoorbeeld elke 3 maandenverandert elk kwartier, uur of elke dag
Prijs van gasligt vastkan veranderenverandert elke dag
Wanneer weet je de prijsbij het afsluitenminimaal 1 maand voorafeen dag vooraf
Opzeggenvoor de einddatum mogelijk met opzegvergoedingzonder opzegvergoedingzonder opzegvergoeding
Terugleververgoedingmag niet wijzigen tijdens de looptijdkan wijzigen als de voorwaarden dat zeggenbeweegt mee met de marktprijs
Terugleverkostenbij bijna alle leveranciersbij bijna alle leveranciersbij de meeste dynamische leveranciers niet
Zekerheidveelgemiddeldweinig

Ook bij een vast contract kan je rekening veranderen. Stijgen de belastingen of de kosten van de netbeheerder, dan mag je leverancier dat doorberekenen, schrijft ACM ConsuWijzer. Alleen het tarief voor de stroom zelf staat vast.

Is een dynamisch contract hetzelfde als een variabel contract?

Nee. Bij een variabel contract kiest je leverancier zelf zijn nieuwe tarief en kondigt hij dat minimaal een maand van tevoren aan. Bij een dynamisch contract volgt je prijs direct de stroombeurs, per uur of kwartier.

Een variabel contract zit tussen vast en dynamisch in, schrijft de Consumentenbond. De prijs kan tussentijds omhoog of omlaag, maar niet ieder uur of elke dag. Je profiteert dus mee van dalingen zonder dat je elke dag op prijzen hoeft te letten.

De verwarring komt doordat beide geen vaste prijs hebben. Maar het ritme is totaal anders. Bij variabel weet je weken van tevoren wat je betaalt. Bij dynamisch weet je het pas een dag van tevoren.

Wat zijn de voor- en nadelen van een dynamisch energiecontract?

Het grootste voordeel is een lagere gemiddelde prijs, het grootste nadeel is onzekerheid. De afgelopen jaren lag het gemiddelde dynamische stroomtarief vaak lager dan het gemiddelde vaste tarief, schrijft de Consumentenbond. Dat komt doordat leveranciers geen risico-opslag hoeven te rekenen voor het vooraf inkopen van stroom.

Voordelen

  • Gemiddeld vaak goedkoper dan vast.
  • Je bespaart als je stroom gebruikt op goedkope momenten, bijvoorbeeld met een elektrische auto.
  • Je zit nergens aan vast: opzeggen kan zonder opzegvergoeding.
  • De meeste dynamische leveranciers rekenen geen terugleverkosten.

Nadelen

  • Je rekening is minder voorspelbaar, per maand en per jaar.
  • Je hebt een slimme meter nodig.
  • Stroom die je teruglevert is op zonnige middagen weinig waard.
  • Het is niet altijd de voordeligste keuze. Dat hangt af van je verbruik, je teruglevering, de marktprijzen en de voorwaarden.

Hoe groot is het risico van een dynamisch contract?

Zo groot als de stroombeurs. Stijgen of dalen de prijzen, dan merk je het meteen, schrijft ACM ConsuWijzer. Er zit geen leverancier tussen die het risico voor je opvangt.

De ACM vond al in 2021 dat je vooraf moet kunnen beoordelen of je dat risico aanvaardt, en of je het kunt betalen als de tarieven omhooggaan, meldt de ACM. De Consumentenbond raadt aan geld achter de hand te hebben voor periodes waarin de prijzen tijdelijk hoog zijn.

Wat betekent een dynamisch contract in de winter?

Een hogere rekening dan in de zomer. Aanbieders moeten volgens de ACM uitleggen “dat de energierekening in de winter hoger is dan in de zomer”. Je gebruikt dan meer, en je betaalt elke dag de prijs van dat moment.

Met zonnepanelen voel je dat extra. In de winter wekken je panelen weinig op, dus je koopt meer stroom van het net. Heb je ook dynamisch gas, dan gaat die prijs elke dag mee met de markt. “Tijdens een koude winter kunnen de energieprijzen nog verder stijgen”, schrijft de Consumentenbond.

Je kunt het risico wel kleiner maken. Laat grote verbruikers zoals de auto of de wasmachine draaien op goedkope uren. En zet geld opzij in de zomer, als je rekening lager is.

Vast of dynamisch met zonnepanelen na 2027?

Dat hangt af van hoeveel stroom je kunt verschuiven naar de uren waarop de zon schijnt of de prijs laag is. Tot en met 2026 maakt het weinig uit: dan saldeer je nog. Vanaf 1 januari 2027 stopt dat, en dan krijgt elke teruggeleverde kWh een eigen prijs.

Met een vast of variabel contract krijg je een terugleververgoeding van minimaal 50 procent van de kale stroomprijs, maar daar gaan vaak terugleverkosten af. Bij de meeste leveranciers met bekende tarieven blijft netto 0,25 tot 4,37 cent per kWh over, volgens salderingcheck.nl. Per leverancier zie je het bij terugleververgoeding.

Met een dynamisch contract betaal je meestal geen terugleverkosten, maar krijg je de marktprijs. Die kan op zonnige middagen rond nul of lager liggen, schrijft Zonneplan. Hoe dat werkt, lees je bij negatieve stroomprijs.

Wat in beide gevallen gelijk blijft: op elke kWh die je van het net haalt, betaal je energiebelasting. Volgens het voorstel uit het Belastingplan 2027 is dat € 0,10648 per kWh inclusief btw (Frank Energie). Daarom levert stroom die je zelf gebruikt meer op dan elk contract voor teruglevering. Zonder batterij gebruik je gemiddeld zo’n 30 procent van je zonnestroom zelf, met een elektrische auto die overdag laadt ongeveer 50 procent, volgens Milieu Centraal.

Twee dingen helpen bij dynamisch. Panelen op oost en west spreiden je opwek over de dag, zodat je meer direct zelf gebruikt en minder op het middaguur teruglevert, schrijft de Consumentenbond. En een auto, warmtepomp of batterij die je op zonnige uren laat draaien. Bij vast of variabel telt niet de hoogte van de vergoeding, maar wat er na de terugleverkosten overblijft. Meer over dynamisch met panelen lees je bij dynamisch energiecontract.

Wie kiest beter vast, variabel of dynamisch?

Kies vast als je zekerheid wilt, variabel als je vrij wilt blijven, en dynamisch als je je verbruik echt kunt sturen.

  • Vast past als je vooraf wilt weten wat je betaalt en geen buffer hebt voor dure maanden. Een contract van 1 jaar geeft zekerheid zonder dat je lang vastzit. Langere contracten zijn volgens de Consumentenbond meestal niet goedkoper.
  • Variabel past als je wilt kunnen wisselen zodra je leverancier zijn tarieven voor 2027 bekendmaakt. Je zegt het op zonder opzegvergoeding.
  • Dynamisch past als je een slimme meter hebt, geld achter de hand hebt, en de auto, wasmachine of warmtepomp naar goedkope uren kunt schuiven.

Wil je overstappen? Je opzegtermijn is maximaal een maand. Bij een vast contract kan een opzegvergoeding gelden als je voor de einddatum opzegt, maar niet als de prijzen sindsdien zijn gestegen, schrijft de ACM. Hoe je dat aanpakt, staat bij overstappen van energieleverancier. Hoe je meer van je eigen stroom gebruikt, lees je bij zelfverbruik verhogen.

Veelgestelde vragen

Kan ik van een dynamisch contract terug naar vast?

Ja. Een dynamisch contract kun je zonder opzegvergoeding opzeggen. Daarna sluit je een vast contract af bij dezelfde of een andere leverancier.

Heb ik voor een dynamisch contract een slimme meter nodig?

Ja. Je leverancier moet per uur of kwartier zien hoeveel stroom je afneemt en teruglevert. Met een oude draaischijfmeter kan dat niet.

Is gas ook dynamisch?

Ja, bij een dynamisch contract verandert ook de gasprijs, maar per dag. Volgens de Consumentenbond verandert die elke dag om 6 uur 's ochtends.

Hoe snel kan ik een variabel contract opzeggen?

Elke maand, en zonder opzegvergoeding. Daardoor kun je rustig wachten tot je leverancier zijn tarieven voor 2027 bekendmaakt.

Wordt een dynamisch contract verplicht?

Nee. De Consumentenbond schrijft wel dat grote energieleveranciers deze contractvorm in de toekomst verplicht moeten aanbieden. Kiezen blijft aan jou.

Wat kost het einde van salderen jou?

Vul je opwek, verbruik en leverancier in. Je ziet direct wat je per jaar misloopt en of een batterij zich terugverdient.

Naar de rekenhulp